Home Tags David van Overbeek

Tag: David van Overbeek

Cultuursocioloog Siri Beerends: Wat doet invloed AI met gedrag van mensen?

De invloed van kunstmatige intelligentie is overal. Vaak ook op plekken waar we ons er misschien niet altijd van bewust zijn, bijvoorbeeld tijdens een sollicitatie. Tijdens een videointerview kan ons gezicht door algoritmes worden gescand op micro-expressies: zogenaamde gezichtsuitdrukking, te snel voor het menselijk oog om te registreren, die iets zouden weggeven over de werkelijke aard van onze persoonlijkheid. Zo kunnen bedrijven beter achterhalen wie ze in huis halen. Lijkt onschuldig. Is het niet. Tenminste, niet altijd. Hoe eerlijk is het bijvoorbeeld dat mensen niet doorhebben hoe hun beoordeling tot stand komt? En kloppen de theorieën achter de verklaringsmodellen eigenlijk wel? Siri Beerends, cultuursocioloog houdt zich bezig met de impact van dit soort situaties op persoonlijk en maatschappelijk niveau. Met David van Overbeek bespreekt ze hoe niet alleen data-interpretatie subjectief kan zijn, maar ook data-productie al gedreven wordt door een bepaalde kwantitatieve blik op de mens. Wat doet deze kwantificering van de mens met ons zelfbeeld? Gaan wij ons meer gedragen als robots zodat we beter in de modellen passen? Wat is de rol van Silicon Valley hierin?

Techjournalist Wouter van Noort over Libra: Retoriek van Facebook is misleidend...

Met veel bombarie lanceerde Facebook een paar weken terug de Libra, een nieuwe digitaal betaalmiddel dat een alternatief moet gaan vormen voor het betalingsverkeer zoals we dat kennen. De plannen deden al snel veel stof opwaaien. Niet alleen banken maar ook beleidsmakers en toezichthouders reageerden argwanend: Is Facebook wel de aangewezen entiteit om dit op te bouwen? Door het schandaal met Cambridge Analytica is in ieder geval duidelijk geworden dat Facebook niet heeft kunnen laten zien dat het om kan gaan met de macht die samengaat met haar immense netwerk. In dit gesprek bespreekt Wouter van Noort, tecbhnjournalist bij NRC, wat de Libra is, de retoriek van Silicon Valley en de inzet van het Westen binnen de AI-wedloop die gaande is met China. Is Libra een noodzakelijk kwaad? Of is het misschien juist een aansporing voor Europa om binnen het proces van digitalisering haar eigen positie in te nemen? Welke overheidstaken gaan techbedrijven in de toekomst nog meer overnemen? David van Overbeek voelt hem hierover aan de tand.

Politiek filosoof Gijs van Oenen: Gaat politiek steeds meer om spektakel...

Van veel dingen is bekend dat een te veel ervan ook schadelijke gevolgen kan hebben, maar zoiets kan toch niet gelden voor democratie? Wie wil nu niet meer inspraak of politici die beter luisteren naar wat de achterban wil? Toch betoogt Van Oenen in zijn boek Overspannen Democratie dat wat we redelijkerwijs kunnen verwachten van onze democratie al sinds enige tijd zo goed als gerealiseerd is, en dat meer democratie misschien zelfs meer kwaad dan goed kan doen. In dit gesprek biedt hij een ander perspectief op politieke ideeën zoals het gekozen burgemeesterschap of directe democratie door referenda. Aan de hand van een kleine geschiedenis van de moderne democratie bespreekt hij met David van Overbeek hoe we in een spagaat zijn terecht gekomen, waarbij burgers aan de ene kant meer van de overheid zijn gaan verwachten en aan de andere kant juist meer zelf willen doen. Herkenbaar in onze tijd is hoe de overheid ons aanmoedigt om zelf mee te doen, maar dat de burger dat niet altijd kan opbrengen. Ook gaat van Oenen in op wat hij “een mogelijke end-game van de emancipatie” noemt: “Als traditionele verhoudingen zijn afgebroken en het individu wordt gezien als geëmancipeerd en mondig, gaat politiek dan weer om spektakel en het recht van de sterkste?” Is populisme in dat geval dan ook beter te begrijpen als het eindstation van een emancipatoir proces in plaats van een ontaarding van de democratie? En wat betekent dit voor de toekomst van de democratie?

Oprichter AthenaStudies Tom Reckman: De bijlesindustrie bloeit – hoe komt dat?

In het boek Bijlesgeneratie stelt Louise Elffers dat het Nederlandse onderwijssysteem een steeds competitiever karakter krijgt, wat leidt tot ongezonde prestatiedruk bij scholieren en studenten. Onder andere de bloei van het aantal bijlesbureaus zou wijzen op dieper liggende problemen binnen het onderwijs. Haar analyse vond weerklank binnen de onderwijswereld en bereikte ook het Minsterie van OCW. Opvallend is dat in het debat over alternatieve vormen van onderwijs het verhaal van de bijlesbureaus zelf onderbelicht blijft. In dit gesprek vertelt Tom Reckman over zijn bedrijf Athena Studies, waarmee hij studenten door heel Nederland bedient en ze klaarstoomt voor tentamens. Onlangs investeerde durfkapitalist Axivate voor bijna 1 miljoen in zijn bedrijf waarmee hij onder andere de Duitse markt wil veroveren. Hoe kon zijn bedrijf zo groot worden en waarom slaan volgens hem bijlessen zo aan onder studenten? Welke uitdagingen liggen er in Duitsland in het verschiet? Ook vertelt hij over de bredere maatschappelijke inbedding van zijn bedrijf. Werkt hij kansenongelijkheid niet in de hand, of is zijn bedrijf juist een remedie daarvoor? Wat laten universiteiten liggen in het onderwijs waardoor studenten hun heil zoeken bij bijlesbureaus? David van Overbeek gaat met hem erover in gesprek.

Hans Schnitzler: Onwetendheid over aard digitalisering maakt ons blind voor ongekende...

Medeoprichter van Facebook Chris Hughes pleitte onlangs in The New York Times voor een inperking van de macht van Mark Zuckerberg en zijn platform. Naar eigen zeggen vielen hem de schellen van de ogen na het Cambridge Analytica-schandaal: hij begreep waartoe Facebook in staat is. De kritiek van Hughes staat niet op zichzelf. De laatste tijd wordt er veel geschreven over de invloed van het sociale media platform en gevolgen van digitalisering. Zo verscheen onlangs The Age of Surveillance Capitalism, het werk van Amerikaanse onderzoeker Shoshana Zuboff, die gedetailleerd blootlegt hoe het verdienmodel van de techreuzen in elkaar steekt en wat de consequenties zijn. Dichter bij huis schreef filosoof Hans Schnitzler in 2015 al het werk Het digitale proletariaat, waarin hij onder meer waarschuwt voor het ontstaan van nieuwe vormen van in- en uitsluiting door digitalisering. In dit gesprek verkent hij met David van Overbeek de culturele logica die schuilgaat achter ogenschijnlijk neutrale digitale ontwikkelingen en technologieën.

Ad Verbrugge: Rapport Van Rijn duidelijke trendbreuk, maar fundamentele visie op...

Recentelijk presenteerde de commissie Van Rijn een kritisch rapport over de bekostiging van het hoger onderwijs. De analyse is helder: veel problemen binnen het hoger onderwijs worden veroorzaakt door intransparante bekostigingsstructuren, perverse prikkels en een doorgeslagen marktwerking. Volgens de commissie is de rek er uit en moet er nú iets gebeuren om de kwaliteit van het onderwijs op peil te houden. De kritische en urgente toon is bij veel docenten en onderwijsexperts in goede aarde gevallen. Echter, niet iedereen vindt dat de aanbevelingen van de oud staatssecretaris ver genoeg gaan. Ad Verbrugge, filosoof en voorzitter van Beter Onderwijs Nederland, vertelt in dit gesprek bij Voor de Ommekeer dat het rapport nog te veel blijft hangen in technocratische oplossingen, en daarmee voorbij gaat aan wat écht ontbreekt: een integrale visie op het doel van het onderwijs in Nederland. Zonder een duidelijk beeld hiervan kunnen problemen voortkomend uit bijvoorbeeld verengelsing en internationalisering niet goed worden aangepakt. David van Overbeek voelt hem aan de tand.

Bestuurssocioloog Mark van Ostaijen: We begeven ons op de grenzen van...

Als bestuurssocioloog vertelt Mark van Ostaijen met bevlogenheid over de rijkdom van inzichten die de sociologie de samenleving kan bieden. Toch is zijn het vaak niet de meer sociologen maar de psychologen en neurowetenschappers die veel aanzien hebben in onze samenleving. Volgens Van Ostaijen komt dit bijvoorbeeld doordat neurowetenschappen maatschappelijke problemen doen voorkomen als problemen van individuen, waarmee ze een appel doen op ons verlangen naar individualiteit en autonomie. Wie een zelfhulpboek van de plank haalt kan gelijk beginnen met het oplossen van zijn of haar problemen. Toch lijkt dit maar zo volgens Van Ostaijen. Hij denkt dat we tegen de grenzen aanlopen van wat het individu zelf aankan en de maakbaarheid van ons eigen leven die we maar al te graag bij onszelf neerleggen. Zijn boek Wij zijn Ons is een pleidooi om inzichtelijk te maken op wat voor een tal van manieren wij gevormd worden door maatschappelijke condities en die daarmee ook van invloed zijn op bijvoorbeeld ons geluk en onze ontplooiing als individuen. In dit gesprek met David van Overbeek vertelt Van Ostaijen over de plaats die publiekssociologie, zoals hij het zelf noemt, kan innemen om onze verbeeldingskracht te stimuleren en een beter inzicht te krijgen in de maatschappelijke krachten die ons leven beïnvloeden.