Press "Enter" to skip to content

Jelle Jolles: Rijke en stimulerende context essentieel voor ontplooiing kinderen




Ad Verbrugge in gesprek met Jelle Jolles, hoogleraar Neuropsychologie em. aan Vrije Universiteit Amsterdam en Universiteit Maastricht en auteur Het Tienerbrein, over de ontwikkeling van kinderen en de rol van opvoeding.

In dit gesprek bespreken Ad Verbrugge en Jelle Jolles de invloed van de omgeving op de opvoeding van kinderen. Ze doen dit aan de hand van onderzoek op het gebied van ‘hersenen & gedrag’ en het boek Het tienerbrein. Een mooi uitgangspunt is volgens Jolles dat uit hersenonderzoek blijkt hoe belangrijk de rol van de omgeving is! Genetische factoren bepalen hoe ons lichaam en onze hersenen zich ontwikkelen. Maar de omgeving bepaalt in welke richting en hoever het brein (en de persoon) zich ontwikkelt binnen de genetisch bepaalde grenzen. Vandaar het grote belang van de prikkels waaraan mensen worden blootgesteld: zintuigelijke prikkels maar ook cognitieve en sociale. Door ervaringen op te doen worden de verschillende hersengebieden verbonden met elkaar en ontstaan netwerken. Deze zijn essentieel voor leren en denken en voor sociaal gedrag en ‘begrijpen van de ander’. Ook zintuiglijkheid speelt hierin een rol. Zo leidt het lezen van een fysiek boek tot het beter onthouden van de inhoud dan wanneer van een scherm gelezen wordt. Het lezen van een boek dat-je-vast-kunt-houden zorgt dat meer zintuigen geprikkeld worden en een groter deel van de hersenen gebruikt. Door bijvoorbeeld te bladeren en ezelsoortjes aan te brengen onthouden de hersenen beter wat waar staat.

Dat de context zo ontzettend belangrijk is voor het opgroeien van kinderen betekent ook dat verschillen in potentie tussen jongens en meisjes kleiner zijn dan we misschien denken. Volgens Jolles is het stuurprogramma van jongens dan wel gericht op motoriek, maar meisjes kunnen ook heel goed worden in ruimtelijk denken. Meisjes kunnen veel ondernemender worden en jongens in taal en empathie. Hij is dan ook blij met de toenemende belangstelling voor vrouwenvoetbal omdat deze rolmodellen helpen bij het doorbreken van stereotype opvattingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid.

Tot slot gaat Jolles in op het belang van oefening en stimulering van creativiteit. Onderzoek wijst volgens hem uit dat het tot het ver na het twintigste levensjaar van groot belang is dat alle zintuigen én cognitie en sociaal gedrag worden gestimuleerd, en dat de hersenen vooral gevuld moeten raken met een rijkheid aan ervaringen. Voor ouders en docenten is hierbinnen een bijzondere rol weggelegd als het aan komt op faciliteren en geven van emotionele steun en een brede ontplooiing. Hoe dit precies zit legt Jolles uit in dit gesprek.

Word lid van Beter Onderwijs Nederland! Sluit je hier aan. 

Over Jelle Jolles


Jelle Jolles is hoogleraar Neuropsychologie em. aan Vrije Universiteit Amsterdam en Universiteit Maastricht, oprichter van het Centrum Brein & Leren en auteur van onder meer het boek ‘Het tienerbrein’ (2017). Zijn activiteiten richten zich op de relatie tussen leren, brein en ontplooiing bij kinderen, tieners en (jong-)volwassenen en de factoren die daar bepalend voor zijn. Hij pleit voor een actieve dialoog tussen academia en de onderwijs- en opvoedpraktijk met als doel het verbeteren van de ontplooiingsmogelijkheden van jeugdigen.


Koop bij Bol.com

Deel dit gesprek: