In gesprek met Neelie Kroes over liberalisme, Europa en Big Tech in tijden van corona

Ad Verbrugge in gesprek met oud politica, voormalig staatssecretaris, minister en eurocommissaris Neelie Kroes over de coronacrisis en de huidige politieke en economische ontwikkelingen. “We moeten Europees denken en handelen.”

Op welke manier kijkt Kroes, met haar ervaring zowel in Den Haag als in Brussel, naar de huidige politieke en maatschappelijke situatie? “Wat bij mij de laatste maanden bovenkomt [..] Er is regelgeving nodig om iets in goede banen te laten ontwikkelen.” Dat klinkt wat vreemd uit de mond van een liberaal. Maar “als je niet helder bent in je regelgeving en als je niet controleert dan is de neiging groot om er gebruik/misbruik van te maken. Daar ben ik de afgelopen maanden meer van overtuigd geraakt.”

De vorige economische recessie werd veroorzaakt door bestuurders van banken. Kroes: “Van de financiële crisis van 2008 hebben we niet genoeg geleerd.” Waarom niet? “Er is nog steeds de arrogantie bij bankiers [..] zij hebben niet de rekening betaald, de rekening is betaald door de consument, de burger.” Kroes ziet nog steeds bij sommigen de instelling dat men de winst op korte termijn opstrijkt zonder na te denken over de gevolgen op de lange termijn en het algemene belang. Er zijn nu met de coronacrisis, zo schetst ze, mogelijkheden om daar verandering in te brengen.

Kroes is ook al jaren betrokken bij de wereld van de big tech. De grote vijf hebben een gigantische invloed op onze samenleving. “Maar ook daar geldt weer: als er geen regelgeving en toezicht voor eerlijke concurrentie is, dan gaat het mis.” Het belang van de consument en burger staat hierin voor Kroes voorop. Maar ook de machtsconcentratie van een paar gigantische bedrijven is problematisch. Ze doet dan ook een oproep: “Laten we onze stem verheffen, bijvoorbeeld over privacy.”

Dit moet Nederland evenwel niet alleen, zo betoogt Kroes, maar in Europees verband doen. Ze schetst dat ons continent een andere positie inneemt dan China en de Verenigde Staten. Zeker in de huidige coronacrisis, waarin van alles in een stroomversnelling raakt, is het van belang dat in de gaten te houden. Kroes: “We moeten Europees denken en handelen.”