Olivier Rikken: Blockchain is slechts voor specifieke problemen dé oplossing

Paul van Liempt in gesprek met Olivier Rikken, directeur blockchain bij AXVECO, over de zin en onzin van blockchain.


Wie leest over blockchain bekruipt al snel het gevoel dat de nieuwe technologie wordt neergezet als een alles-in-één-oplossing. Decentralisatie zou dé oplossing zijn voor allerlei problemen die gaan over data, macht en eigenaarschap. Volgens Olivier Rikken is de hype echt, maar heersen er ook veel broodjeaapverhalen. “Blockchain is voor heel veel zaken namelijk helemaal niet nodig, of zelfs gewenst.” In dit gesprek met Paul van Liempt bespreekt hij de zin en onzin van de blockchain-hype.

Hype of geen hype?

“Waar blockchain op neerkomt is een database die niet op een plek wordt geadministreerd, maar op velen en door meerdere gebruikers. In zijn meest elementaire vorm kunnen  veranderingsverzoeken alleen door het hele netwerk goedgekeurd worden, waardoor een blokchain-netwerk dus een decentraal karakter kent.” Doordat iedereen toegang heeft tot het mutatieregister van een netwerk is er in theorie dus sprake van grote transparantie. “Een testamentswijziging in een blokchainnetwerk leidt dus automatisch tot behoudt van oudere versies, waardoor ook wijzigingen aan een testament altijd inzichtelijk blijven.”

Toch roept de zo gewaardeerde transparantie van blockchain-adepten ook vragen op. Staat deze verplichte transparantie niet haaks op het recht om te mogen worden vergeten, zoals vastgelegd in de Europese privacywetgeving? “Ja en nee. Het is waar dat iedereen in een blockchaingemeenschap iedere transactie kan controleren, maar het is een mythe dat je als individu aan je lot bent over gelaten. Zo heb je open en gesloten netwerken, waarbij bijvoorbeeld wel alle transacties zijn opgeslagen, maar niet iedereen kan inzien wie welke transacties heeft gemaakt.”

Wanneer is blockchain dan wel dé oplossing? “Eigenlijk in iedere keten van processen waar meerdere mensen toegang hebben tot de administratie en waar mensen data moeten toevoegen die elkaar niet kennen of vertrouwen of tegengestelde belangen hebben. Bijvoorbeeld bij het (ver)kopen van een huis kan een contract gebaseerd op blockchain-technologie heel goed helpen.”

Absolute transparantie vraagt om cultuurwijziging

Het is duidelijk dat blockchain het gemunt heeft op centrale systemen en de arbiters die de regels van deze netwerken handhaven. Tegelijkertijd is decentralisme niet zonder haken of ogen. “Iedereen kan nu zomaar een digitale portemonnee openen en transacties uitvoeren zonder dat zijn of haar persoonsgegevens te traceren zijn. Het is vergelijkbaar met een Zwitserse nummerrekening. Voor criminelen, witwassers en terroristen is dit natuurlijk interessant.”

“Aan de andere kant heeft de oprichter van Silkroad – een online marktplaats o.a. voor illegale waren – toegegeven dat juist vanwege blockchain criminelen eenvoudig te achter halen zijn. Zodra bekend is wie welke portemonnee beheert is het heel simpel de volledige transactiegeschiedenis te achterhalen.”

Maar ook meer rechtschapen individuen vrezen blockchain. Zo zou het haast absolute gebod op transparantie velen tegen het zere been stoten. “Misschien is men er cultureel nog niet aan toe om volledige transparantie in te zetten. Vooral in Nederland zit dat nog diep in de cultuur. Zelf heb ik er geen moeite mee om open en transparant te zijn. Ik zie nu dat blockchain door dezelfde cyclus heengaat als andere technologie. We hoeven niet in een keer over te stappen, maar moeten mensen ook de tijd geven om te wennen.”

Beluister op Spotify