Press "Enter" to skip to content

Over ons

RGBklein

Voor de Ommekeer is een platform dat mensen uit verschillende disciplines en maatschappelijke sferen bij elkaar brengt om na te denken over de grote veranderingen van deze tijd: wetenschappers, kunstenaars, journalisten, bestuurders en ondernemers. Ons platform wil ruimte bieden aan onafhankelijke geesten om vrijmoedig met elkaar van gedachten te wisselen over wat er momenteel in de wereld aan de hand is en de publieke bewustwording daaromtrent te bevorderen. Zo willen we elkaars geest slijpen en het ‘groot denken’ stimuleren; juist ook om nieuwe wegen onder de aandacht te brengen en met elkaar oplossingen te formuleren voor de prangende vragen van deze tijd.

VDO TV

Dit doen we onder andere via ons YouTube-kanaal: Voor de Ommekeer TV. Omdat het niet mogelijk is om de huidige tijdsdynamiek op basis van een enkele discipline te begrijpen, worden in ons programma mensen uit verschillende disciplines en maatschappelijke sferen bijeengebracht. Met een vaste kern van interviewers en met een zestal wisselende gastinterviewers laten we vanuit onze studio in hartje Amsterdam geregeld van ons horen. Naast gesprekken en interviews op VDO TV en VDO Podcast organiseren we evenementen en discussie-bijeenkomsten.

Nieuwe manier van denken en organiseren

Mensen die aangesloten zijn bij het platform delen de intuïtie dat de verschillende mondiale crises die momenteel zichtbaar worden elkaar versterken en die veel veranderingen te zien zullen geven die een ‘ommekeer’ teweeg zal brengen in onze manier van leven – the end of the world as we know it. Om hier maar een voorbeeld te noemen: de mondiale schuldopbouw van de afgelopen decennia maakt het huidige financieel systeem uiterst kwetsbaar, zodat op termijn een algehele schuldherstructurering en dus ‘reset’ onvermijdelijk lijken. Ook is een breuk met het huidige financiële stelsel niet uitgesloten. Hoe dan ook is het vertrouwen van het publiek in allerlei traditionele instituties tanende; wat op zichzelf al tot grillige bewegingen kan leiden – zoals de Brexit ons recent nog geleerd heeft.

Hoewel de gevestigde orde er alles aan gelegen is om het bestaande systeem in stand te houden – alleen al omdat er enorme belangen op het spel staan, zwelt er de laatste tijd ook ommekeer-achtige kritiek aan vanuit de randen van monetaire autoriteiten als de ECB en FED. Bovendien is er inmiddels ook sprake van allerlei initiatieven – zowel in de financiële economie als daarbuiten – die een breuk met het verleden inhouden en die zelfs disruptieve uitwerking kunnen hebben op het huidige systeem. Deze vormen echter niet alleen een bedreiging, maar bieden ook kansen. Mede als gevolg van technologische ontwikkelingen, met name op het gebied van ICT, komen er namelijk ook allerlei nieuwe economische activiteiten op. Zij kunnen mede het antwoord bieden op prangende maatschappelijke vraagstukken als vergrijzing en de stijgende kosten in de gezondheidszorg, maar ze vragen wel om een nieuwe manier van denken en organiseren.

Veranderende dynamiek

Hoezeer digitalisering in onze wereld de bestaande economische orde lijkt te verwarren is dagelijks zichtbaar. Oude verdienmodellen blijken soms van de een op andere maand achterhaald. Tot dusver kwam de introductie van een nieuwe technologie in de sfeer van de economie op langere termijn altijd ten goede aan burgers en consumenten. Dat is nu nog niet zo. De meeropbrengst die mede wordt gegeneerd dankzij nieuwe digitale technieken komt nog in onvoldoende mate terecht bij de bevolking zelf. De groeiende accumulatie van kapitaal in de handen van weinigen lijkt er dus op te wijzen dat het huidige systeem op een ommekeer afstevent. Tegelijkertijd groeit ook het verzet tegen de vermeende maatschappelijke ongelijkheid en de rol van de elite in de samenleving. Dat brengt mede een toenemende politieke instabiliteit teweeg in de westerse wereld, tegelijkertijd wijst het ook op de noodzaak van een nieuwe politieke agenda die zich rekenschap geeft van deze veranderde maatschappelijke dynamiek.

We hebben het daarbij niet alleen over economie. De geopolitieke ontwikkelingen van de laatste jaren vergroten het risico van een systeemcrisis, terwijl zij omgekeerd ook weer geopolitieke spanningen doet toenemen. Niet alleen zien we dat de Westers-Amerikaanse hegemonie van de laatste decennia langzaam ten einde komt en andere continenten en grootmachten zich beginnen te roeren, ook binnen de Westerse wereld zelf nemen de spanningen toe. Na de zogenoemde Brexit moet de Europese Unie zichzelf opnieuw uitvinden, terwijl overal in Europa nationale en regionale sentimenten opspelen. De vluchtelingencrisis zet de Europese instituties en kernwaarden onder druk, met alle onderlinge botsingen en verdeeldheid van dien. Buiten en binnen Europa valt een toename van autoritaire vormen van leiderschap waar te nemen, terwijl veel traditionele partijen en instituties hun legitimiteit verliezen onder de bevolking. Zowel in Amerika als Europa is sprake van een afkalving van de middenklasse, een groeiende kloof tussen arm en rijk en een opkomst van het populisme. Dit werkt mondiale politieke instabiliteit in de hand.

Vóórbij de ommekeer

Tegelijkertijd valt ook waar te nemen dat de behoefte aan ‘verandering’ groeiende is: lokale initiatieven om te komen tot duurzame energiewinning, de versterking van sociale cohesie, andere vormen van werken, samenwerken en financiering enzovoorts. In veel opzichten tekent zich een haast dialectisch proces af van globalisering en lokalisering waarin de digitale wereld mensen ook lokaal op nieuwe manieren gaat verbinden. Het wijst mogelijk ook in de richting van nieuwe vormen van samenleven en – werken die na de genoemde ommekeer tot bloei kunnen komen. Deze zullen vermoedelijk verbonden zijn met de vele technologische innovaties die momenteel plaatsvinden, waarvan de huidige opkomst van digitalisering op dit moment de meest in het oog springende is.

Naast het delen van inzichten en het gemeenschappelijk ontwikkelen van een integrale analyse van de huidige ontwikkelingen wil het platform niet alleen een inschatting maken van de mogelijke gevaren van een ommekeer, maar ook de nieuwe mogelijkheden in kaart brengen die daardoor zullen ontstaan. Ook de politiek zal worden uitgedaagd na te denken over deze veranderingen en publiekelijk stelling te nemen ten aanzien van de vragen die op ons afkomen.

Voor de Ommekeer is opgericht en geïnitieerd door journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek. Het platform staat open voor iedereen die interesse heeft in deze thematiek.