Press "Enter" to skip to content

Thematiek

Mensen die aangesloten zijn bij het platform delen de intuïtie dat de verschillende mondiale crises die momenteel zichtbaar worden elkaar versterken en die veel veranderingen te zien zullen geven die een ‘ommekeer’ teweeg zal brengen in onze manier van leven. Om hier maar een voorbeeld te noemen: de mondiale schuldopbouw van de afgelopen decennia maakt het huidige financieel systeem uiterst kwetsbaar, zodat op termijn een algehele schuldherstructurering en dus ‘reset’ onvermijdelijk lijken. Ook is een breuk met het huidige financiële stelsel niet uitgesloten. Hoe dan ook is het vertrouwen van het publiek in allerlei traditionele instituties tanende; wat op zichzelf al tot grillige bewegingen kan leiden – zoals de Brexit ons recent nog geleerd heeft.

Veranderende dynamiek

Hoezeer digitalisering in onze wereld de bestaande economische orde lijkt te verwarren is dagelijks zichtbaar. Oude verdienmodellen blijken soms van de een op andere maand achterhaald. Tot dusver kwam de introductie van een nieuwe technologie in de sfeer van de economie op langere termijn altijd ten goede aan burgers en consumenten. Dat is nu nog niet zo. De meeropbrengst die mede wordt gegeneerd dankzij nieuwe digitale technieken komt nog in onvoldoende mate terecht bij de bevolking zelf. De groeiende accumulatie van kapitaal in de handen van weinigen lijkt er dus op te wijzen dat het huidige systeem op een ommekeer afstevent. Tegelijkertijd groeit ook het verzet tegen de vermeende maatschappelijke ongelijkheid en de rol van de elite in de samenleving. Dat brengt mede een toenemende politieke instabiliteit teweeg in de westerse wereld, tegelijkertijd wijst het ook op de noodzaak van een nieuwe politieke agenda die zich rekenschap geeft van deze veranderde maatschappelijke dynamiek.

Nieuwe manier van denken en organiseren

We hebben het daarbij niet alleen over economie. De geopolitieke ontwikkelingen van de laatste jaren vergroten het risico van een systeemcrisis, terwijl zij omgekeerd ook weer geopolitieke spanningen doet toenemen. Niet alleen zien we dat de Westers-Amerikaanse hegemonie van de laatste decennia langzaam ten einde komt en andere continenten en grootmachten zich beginnen te roeren, ook binnen de Westerse wereld zelf nemen de spanningen toe. Na de zogenoemde Brexit moet de Europese Unie zichzelf opnieuw uitvinden, terwijl overal in Europa nationale en regionale sentimenten opspelen. De vluchtelingencrisis zet de Europese instituties en kernwaarden onder druk, met alle onderlinge botsingen en verdeeldheid van dien. Buiten en binnen Europa valt een toename van autoritaire vormen van leiderschap waar te nemen, terwijl veel traditionele partijen en instituties hun legitimiteit verliezen onder de bevolking. Zowel in Amerika als Europa is sprake van een afkalving van de middenklasse, een groeiende kloof tussen arm en rijk en een opkomst van het populisme. Dit werkt mondiale politieke instabiliteit in de hand.

Tegelijkertijd valt ook waar te nemen dat de behoefte aan ‘verandering’ groeiende is: lokale initiatieven om te komen tot duurzame energiewinning, de versterking van sociale cohesie, andere vormen van werken, samenwerken en financiering enzovoorts. In veel opzichten tekent zich een haast dialectisch proces af van globalisering en lokalisering waarin de digitale wereld mensen ook lokaal op nieuwe manieren gaat verbinden. Het wijst mogelijk ook in de richting van nieuwe vormen van samenleven en – werken die na de genoemde ommekeer tot bloei kunnen komen. Deze zullen vermoedelijk verbonden zijn met de vele technologische innovaties die momenteel plaatsvinden, waarvan de huidige opkomst van digitalisering op dit moment de meest in het oog springende is.

Voor de Ommekeer is opgericht en geïnitieerd door journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek. Het platform staat open voor iedereen die interesse heeft in deze thematiek.