Press "Enter" to skip to content

Universitair docent volkenrecht Marieke de Hoon: Mogelijke steun Nederland aan Syrische rebellen kan pijnlijk uitpakken


Marieke de Hoon, Universitair docent volkenrecht aan de VU in Amsterdam, in gesprek met Paul van Liempt over het getouwtrek tussen de EU en Hongarije, het internationaal strafhof en het nut van internationaal recht.

Er heerst een misverstand over het geschil tussen de Europese Unie en Hongarije. Ondanks herhaaldelijke bewoording in de media wordt Hongarije niet strafrechtelijk vervolgt, maar slechts op het strafbankje gezet omdat ze volgens de EU de Europese waarden schenden. Dit conflict raakt volgens Marieke de Hoon aan een bredere actuele discussie over de rol die waarden spelen binnen de internationale rechtsorde. “Het is belangrijk om ons meer bewust te worden van het feit dat universele waarden in de wereld verschillend worden ingevuld”, zo betoogt de Hoon.

Amerika als grote uitzondering

Of universele waarden bestaan is volgens haar nog maar de vraag. Zo is iedereen het er vast mee eens dat het arbitrair doden van mensen niet te rechtvaardigen is, maar dat betekent niet dat daarmee de discussie voorbij is. De Hoon: “Deze verplaatst zich dan namelijk naar wat het woord arbitrair dan betekent. Is abortus arbitrair? Of euthanasie?”

“Het is beter om een internationaal strafhof te hebben, dan dat we hem nu zouden afschaffen.”

Marieke de Hoon

Volgens De Hoon moeten we de internationale rechtsorde dan ook zien als een reflectie van onderliggende samenlevingen, met alle complexiteit van dien. Echter rijst volgens haar steeds meer de vraag of alle landen in de rechtspraktijk wel zo gelijk aan elkaar zijn. “Neem nu het internationaal strafhof. Een paar jaar geleden begon deze met een vooronderzoek naar de oorlog in Afghanistan. Ook de Amerikaanse troepen zijn hierbij voorwerp geweest van onderzoek, waarbij met name diens ondervragingsmanieren worden verdacht van strafbare feiten. Amerika verdedigt zich nu door te zeggen dat ze geen lid zijn van het strafhof en dus niet veroordeeld kunnen worden.”

Pijnlijke blunder Nederland

Het strafhof lijkt dus ten dele tandeloos, maar daarmee is ze nog niet gelijk zinloos. De Hoon: “Het is beter om een internationaal strafhof te hebben, dan dat we hem nu zouden afschaffen.” Voor Nederland heeft het strafhof ook een bijzondere betekenis omdat wij ons graag laten voorstaan op de handhaving van de internationale rechtsorde. Dit kan echter ook averechts werken nu onlangs bekend werd dat Nederland zich mogelijk heeft schuldig gemaakt aan het steunen van Syrische rebellen. “Het ministerie van Buitenlandse Zaken zou hier wel eens een blunder kunnen hebben gemaakt, wat zeer pijnlijk kan uitpakken voor Nederland.”